Երևան, 01.Մարտ.2024, 00:00 |
1 $ = 000.0 Դրամ 1 = 000.0 Դրամ 1 = 00.00 Դրամ
Հայերի նկատմամբ ատելությունը սպի է թողնում պա... 77-ամյա Շերը՝ սիրելիի հետ ներկա է եղել Balmai... Բնապահպան ակտիվիստների ճնշման նոր ձևաչափ․ բնա... Մենք ունենք «Խաղաղության խաչմերուկ», բայց մեծ... Ինչպիսի՞ն պետք է լինի առողջ ընթրիքը Մի քանի դրվագ մայրաքաղաքի պարեկների հակաթմրամ... Գործարկվելու է շչակ Պուտինը սպառնացել է «ողբերգական հետևանքներով»... ՏՏ ոլորտը կարգավորող օրենսդրական նոր փաթեթի թ... Մայր Աթոռում կատարվել է հոգեհանգստյան կարգ՝ Ս... Հրդեհ` Բյուրական գյուղում Էնրիկեն ի սկզբանե լիովին անհամապատասխան էր ՊՍ... Գազա քաղաքի գնդակոծման հետևանքով ավելի քան 10... Հայտնի է` Շառլ Ազնավուրի որ քանդակը կկանգնեցվ... Երևանում փոշու պարունակությունը գերազանցել է ... Լեհաստանը կարող է արգելել ռուսական գյուղմթերք... ՄԱԿ-ում հայտնել են Իսրայելի կողմից Գազայում բ... Միրզոյանի Անթալիա այցի շրջանակում նախատեսվում... Դիմելու ենք Սահմանադրական դատարան՝ «ՔՊ» կուսա... Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուս... Հրդեհ՝ Չարենցավանում․ կրակը տեսանելի էր մի քա... Զգուշացե՛ք խաբեբաներից. Ozon-ը հիշեցնում է հա... Քննարկվել են «Ակադեմիական քաղաք»-ի մշակութայի... «Տերյան» մշակութային կենտրոնի «My way» նախագի... Մեր ընտանիքում համալրում կա․ Անահիտ Սիմոնյան ... ՆԳ փոխնախարարն ընդունել է Համաշխարհային բանկի... Վարազդատ Հարոյանը չինական ակումբում հանդես կգ... Քննարկվել է «Բարեվարքության դեսպանները Հայաստ... Եվրամիությունից ակնկալում ենք շոշափելի քայլեր... Վերին Խոտանան-Աղվանի ճանապարհին խճաքարով բարձ... Թրամփն իր կալվածքում հաջորդ շաբաթ կհյուրընկալ... Սրտաբանը զգուշացրել է հիպերտոնիայով տառապողնե... Գիշերային շրջագայության ժամանակ Արարատի ոստիկ... Թո՛ղ հրապարակի Սերժ Սարգսյանի գեթ մեկ այդպիսի... Վարչապետին եմ ներկայացրել ՀՀ հատուկ հանձնարա... ԱՄՆ կոնգրեսի առաջնորդները համաձայնության են հ... Եվրոպական ինտեգրման հարցերի հանձնաժողովի անդա... Մեր իշխանությունները կշարունակեն աջակցել հայր... «Ադրբեջանական կողմի համբերությունը հասել է վտ... «Ես Ձեր կողքին եմ»․ Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել... Հայաստանի դեմ նոր ագրեսիան կանխելու համար ԵՄ-... Իրանական «Փարս-1» արբանյակը հաջողությամբ դուր... Նոր Զելանդիան նոր պատժամիջոցներ է սահմանել Ռո... Կոտայքի ոստիկանները թմրամիջոցի ապօրինի շրջանա... Փոփոխություններ և լրացումներ՝ ԼՂ-ից բռնի տեղա... Կառավարության պատվիրակությունը կմեկնի Մոսկվա՝... Եվրախորհրդարանի զեկույցը կոչ է անում դադարեցն... Գարիկ Գալեյանն արդեն տանն է. Եռաբլուր չայցելե... Իջևանի ոստիկանները հետախուզվողին հայտնաբերեցի... Քասախում տեղի ունեցած սպանության և այլ հանցագ... Էրբիլում մեկնարկել է Հայաստանի նախագահի և Իրա... Ինչ է քննարկվել Միրզոյան-Բայրամով բանակցությո... Հայաստանը պատրաստ է ԵՄ անդամակցության թեկնածո... ՀՀ կրթական համակարգի արդյունավետ բարեփոխման ն... Հայաստանն ու Ադրբեջանը շարժվում են դժվար ճանա... Ռուսաֆոբիան կուրացնում է Արևմուտքին՝ զրկելով ... Հարավային Կորեայի նախագահը Սեուլում հանդիպել ... Ֆրանսիայում թողարկվել են Միսաք Մանուշյանին և ... Հայաստանում հայտնի ՍՊԸ-ներից մեկի տնօրենը հրա... Գարեգին Բաղրամյանը վերընտրվեց Հանրային ծառայո... Մեկ օրում գրանցվել է 17 ՃՏՊ, 25 մարդ ստացել է... Գեղամ Գևորգյանը վերընտրվեց ՄՊՀ նախագահի պաշտո... Երևանում կանցկացվի «Դեղաբուժության արդի հիմնա... Երեկ Ալեն Սիմոնյանը հերթական վտանգավոր ու անտ... ԱԺ-ն երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդու... Սիրիայում հայտնել են Դամասկոսին իսրայելական հ... Երեխաներն աղբամանի մոտ նռնակ էին հայտնաբերել․... 2024 թ․ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի է առաջա... Ի՞նչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին Ադրբեջանը պետական մակարդակով ոչնչացնում է Արց... Գորիսում երեք անձի նկատմամբ կատարված հրազենով... 17-ամյա պատանու մոտ տարբեր անվանական արժեքով ... Հայաստանում մարտի 1-ից 470 անվանման դեղանյութ... Հարկ վճարողները պարտավոր են ապահովել անկանխիկ... Արտակարգ դեպք՝ Երևանում. BMW-ն մխրճվել է մարդ... Շարունակվում են քննարկումները Հայաստան-Ադրբեջ... Պաշտպանի հանձնարարությամբ՝ արագ արձագանքման խ... Շոլցի և Մակրոնի միջև հակամարտությունը վերածվո... Երևանի քաղաքապետարանը պատրաստ է աջակցել քանդվ... Երևանի ամենահին քարայրում մշակույթի հարուստ հ... Ադրբեջանի ղեկավարությունը կարող է լայնածավալ ... Վահագն Խաչատուրյանը հանդիպել է Բաղդադի հայկակ... Էրբիլում մեկնարկել է Վահագն Խաչատուրյանի և Մա... Իլինոյսի դատավորն արգելել է Թրամփին մասնակցել... Տարադրամի փոխարժեքները այսօրվա դրությամբ Բենզինի շուկայում ավելացել է երկու նոր տնտեսվ... Էստոնիայում ՀՀ նորանշանակ դեսպան Արա Մարգարյա... Երևանի քաղաքապետարանը քանդում է քաղաքացիների ... Վարչապետի աշխատակազմն այսօրվանից կտնօրինի «ՄՏ... Լարված իրավիճակ ու հրմշտոց՝ Նոր Նորքում․ փորձ... Նվարդ Հովսեփյանը ինձ և մյուս փոխտնօրեններին հ... Վահագն Խաչատուրյանը դասախոսություն է կարդացել... Անօրինական տիրապետումից ազատվելու են համայնքա... Արտառոց դեպք՝ Երևանում․ հարազատ եղբայրները դա... Միջազգային փառատոների և մրցանակաբաշխություննե... Արդարադատության նախարարաությունն ու Համաշխարհ... Կառավարության որոշմամբ կստեղծվի Մշակույթի զար... ԱԺ-ն քննարկում է ՄՊՀ նախագահի պաշտոնում Գեղամ... Բռնցքամարտիկները մեկնել են Իտալիա` Օլիմպիական...

Երկօրյա գիտաժողով և գրքի շնորհանդես. Մատենադարանը տոնում է հայագետ- արևելագետ Բաբկեն Չուգասզյանի 100-ամյակը

Անվանի հայագետ-արևելագետ Բաբկեն Չուգասզյանի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ նոյեմբերի 17-ին Մատենադարանում մեկնարկեց նրան նվիրված հայագիտական միջազգային երկօրյա գիտաժողով, որի շրջանակում ցուցադրվեց գիտնականի կյանքին և գործունեությանը վերաբերող ֆիլմ և մասնակիցներին ներկայացվեց «Բաբկեն Չուգասզէան, Երկերի ժողովածու» գիրքը:

«Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում Մատենադարանի տնօրեն Արա Խզմալյանը հիշեց՝ տարիներ առաջ Չուգասզյանի ընտանիքը կառույցին է նվիրել հեղինակի արխիվային հավաքածուն, որը շատ արժեքավոր է:

«Շատ կարևորում ու նշանավորում եմ Բաբկեն Չուգասզյանի հավաքչական գործունեությունը: Մատենադարանն ամբողջությամբ հայ մարդու հավաքչական բնազդի մարմնացումն ու խորհրդանիշն է, այն այդ հավաքչական գործունեության արդյունքն է, կառույց, որով մենք հպարտանում ենք և համարում մեր մեծագույն արժեքը: Բաբկեն Չուգասզյանի դերն այդ հավաքչական առաքելության մեջ չափազանց կարևոր է: Հատկապես 1970-ական թվականներին, երբ տոտալիտար համակարգ էր, երկաթե վարագույր, ամբողջական վերահսկողություն, նա կարողացել է շփվել արտասահմանի, սփյուռքի հետ, նկարագրել ձեռագրերը, համոզել մարդկանց այդ ձեռագրերը հանձնել Մատենադարանին: Դա անելու համար կազմակերպչի, հոգեբանի, դիվանագետի շատ լուրջ ունակություններ են պետք: Նրանք, ովքեր երբևէ առնչվել են ձեռագրերի սեփականատերերի հետ, փայլուն պատկերացնում են, թե ինչ բարդագույն աշխատանք է արժանանալ վստահության և հասանելիություն ձեռք բերել դեպի այդ արժեքները»,-շեշտեց Խզմալյանը:

Նա հավելեց՝ Բաբկեն Չուգասզյանի օրոք տասնյակ ձեռագրեր են մուտք գործել Մատենադարան, ձեռագրերի հարյուրից ավելի միկրոժապավեններ, նկարագրություններ: «Այդ ամենը նկարագրված է Չուգասզյանի գրքերում, որ ունեն ոչ միայն սկզբնաղբյուրի նշանակություն, այլև առանձնանում են հուշագրական ու զգացական շեշտադրումներով: Մեր պարտքն էր անդրադառնալ Բաբկեն Չուգասզյանին, և ես շնորհակալ եմ նրա ընտանիքին՝ հոբելյանական գիտաժողովը նախաձեռնելու համար»,-եզրափակեց Արա Խզմալյանը:

«Բաբկեն Չուգասզէան, Երկերի ժողովածու» գիրքը կազմել և խմբագրել է նրա որդին՝ ԵՊՀ Արվեստի պատմության և տեսության ամբիոնի վարիչ Լևոն Չուգասզյանը:

Հրատարակության նպատակն է ի մի բերել գիտնականի գրավոր ժառանգությունը և վեր հանել նրա աշխատությունների կարևորությունը հայագիտության և արևելագիտության զարգացման գործում:

Լևոն Չուգասզյանի խոսքով՝ հատորը, որը նախատեսված է հայագետների, արևելագետների, համալսարանների ուսանողների, հայագիտությամբ հետաքրքրված մարդկանց համար, պատրաստման բավականին երկար փուլ է անցել: Գրքի հրատարակմանը բազմաթիվ մարդիկ են մասնակցել. Հայաստանի ազգային գրադարանի տնօրինությունը տարբեր պարբերականներից պատճենել է Չուգասզյանի հոդվածները, հետո դրանք մշակման են ենթարկվել: «Հոդվածներն ընդհանուր տեքստ չէին, դրանք նաև բազմալեզու էին՝ միջնադարյան բառարաններ՝ պարսկերեն, թուրքերեն բառերով ու արաբական արձանագրություններով, ուստի հարկ եղավ դիմել արևելագետների օգնությանը, և Քրիստինե Կոստիկյանը կարողացավ դրանք պատշաճ ներկայացնել: Հետո Ամերիկյան համալսարանի գրականության թվանշայնացման գրադարանի ջանքերով մի ամբողջական տեքստ ստեղծվեց, ինչից հետո սրբագրության փուլը եկավ: Ես ստուգել եմ ամեն բան: Կազմվել է անվանացանկը, որում որոշ կրճատումներ եմ արել»,-ասաց Լևոն Չուգասզյանը:

Այն մարդիկ, որոնք կծանոթանան գրքին, կարող են հստակ պատկերացում կազմել Բաբկեն Չուգասզյանի կատարած աշխատանքի մասին: Նրա աշխատանքների մի մասը հայ միջնադարյան մատենագիտության վերաբերյալ է, հին գրականության, հայ-իրանական առնչությունների մասին է: «Դրանց կողքին կան միջնադարյան բառարաններ, որոշ հոդվածներ, որոնք ռուսերեն են, ֆրանսերեն, գերմաներեն՝ հրատարակված տարբեր պարբերականներում ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ՝ արտերկրում: Կան ձեռագրեր, որոնք նա փնտրել է իր ճամփորդությունների ժամանակ և կարողացել է բերել Հայաստան ու Մատենադարանը հարստացրել նոր մատյաններով, նկարազարդ մատյաններով»,-մանրամասնեց Չուգասզյանը:

Նա հավելեց՝ այդ ամենից զատ Բաբկեն Չուգասզյանը բնագրագիտական աշխատանքներ է կատարել, հրատարակության է պատրաստել տպագրության ամենահին նմուշները՝ «Ուրբաթագիրք»-ը և «Տաղարան»-ը, որոնք համապատասխան առաջաբաններով ու ուսումնասիրություններով, բայց նույնությամբ հրատարակվել են: Այդ գրքերն առաջին անգամ հրատարակվել են 1512 թվականին Վենետիկում:

Բաբկեն Չուգասզյանը նաև հայտնաբերել է Սայաթ-Նովայի բոլորովին անծանոթ ձեռագիրը: «Դա Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» գիրքն է, որը Սայաթ-Նովան ընդօրինակել է Պարսկաստանի Գիլան նավահանգստում: Այդ ձեռագիրը Սայաթ-Նովայից մեզ հայտնի երրորդ ձեռագիրը դարձավ: Դա հնարավորություն տվեց ճշտել Սայաթ-Նովայի կյանքի անծանոթ դրվագներ, թվականներ, էջեր»,-տեղեկացրեց Չուգասզյանը:

Նախատեսվում է հրատարակել նաև գրքի երկրորդ հատորը, որն ընդգրկելու է Չուգասզյանի որոշ անտիպ աշխատանքներ:

դիտվել է 140 անգամ

Այս թեմայով

Հայերի նկատմամբ ատելությունը սպի է թողնում պա... 77-ամյա Շերը՝ սիրելիի հետ ներկա է եղել Balmai... Բնապահպան ակտիվիստների ճնշման նոր ձևաչափ․ բնա... Մենք ունենք «Խաղաղության խաչմերուկ», բայց մեծ... Ինչպիսի՞ն պետք է լինի առողջ ընթրիքը Մի քանի դրվագ մայրաքաղաքի պարեկների հակաթմրամ... Գործարկվելու է շչակ Պուտինը սպառնացել է «ողբերգական հետևանքներով»... ՏՏ ոլորտը կարգավորող օրենսդրական նոր փաթեթի թ... Մայր Աթոռում կատարվել է հոգեհանգստյան կարգ՝ Ս... Հրդեհ` Բյուրական գյուղում Էնրիկեն ի սկզբանե լիովին անհամապատասխան էր ՊՍ... Գազա քաղաքի գնդակոծման հետևանքով ավելի քան 10... Հայտնի է` Շառլ Ազնավուրի որ քանդակը կկանգնեցվ... Երևանում փոշու պարունակությունը գերազանցել է ... Լեհաստանը կարող է արգելել ռուսական գյուղմթերք... ՄԱԿ-ում հայտնել են Իսրայելի կողմից Գազայում բ... Միրզոյանի Անթալիա այցի շրջանակում նախատեսվում... Դիմելու ենք Սահմանադրական դատարան՝ «ՔՊ» կուսա... Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Տեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուս... Հրդեհ՝ Չարենցավանում․ կրակը տեսանելի էր մի քա... Զգուշացե՛ք խաբեբաներից. Ozon-ը հիշեցնում է հա... Քննարկվել են «Ակադեմիական քաղաք»-ի մշակութայի... «Տերյան» մշակութային կենտրոնի «My way» նախագի... Մեր ընտանիքում համալրում կա․ Անահիտ Սիմոնյան ... ՆԳ փոխնախարարն ընդունել է Համաշխարհային բանկի... Վարազդատ Հարոյանը չինական ակումբում հանդես կգ... Քննարկվել է «Բարեվարքության դեսպանները Հայաստ... Եվրամիությունից ակնկալում ենք շոշափելի քայլեր... Վերին Խոտանան-Աղվանի ճանապարհին խճաքարով բարձ... Թրամփն իր կալվածքում հաջորդ շաբաթ կհյուրընկալ... Սրտաբանը զգուշացրել է հիպերտոնիայով տառապողնե... Գիշերային շրջագայության ժամանակ Արարատի ոստիկ... Թո՛ղ հրապարակի Սերժ Սարգսյանի գեթ մեկ այդպիսի... Վարչապետին եմ ներկայացրել ՀՀ հատուկ հանձնարա... ԱՄՆ կոնգրեսի առաջնորդները համաձայնության են հ... Եվրոպական ինտեգրման հարցերի հանձնաժողովի անդա... Մեր իշխանությունները կշարունակեն աջակցել հայր... «Ադրբեջանական կողմի համբերությունը հասել է վտ... «Ես Ձեր կողքին եմ»․ Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել... Հայաստանի դեմ նոր ագրեսիան կանխելու համար ԵՄ-... Իրանական «Փարս-1» արբանյակը հաջողությամբ դուր... Նոր Զելանդիան նոր պատժամիջոցներ է սահմանել Ռո... Կոտայքի ոստիկանները թմրամիջոցի ապօրինի շրջանա... Փոփոխություններ և լրացումներ՝ ԼՂ-ից բռնի տեղա... Կառավարության պատվիրակությունը կմեկնի Մոսկվա՝... Եվրախորհրդարանի զեկույցը կոչ է անում դադարեցն... Գարիկ Գալեյանն արդեն տանն է. Եռաբլուր չայցելե... Իջևանի ոստիկանները հետախուզվողին հայտնաբերեցի... Քասախում տեղի ունեցած սպանության և այլ հանցագ... Էրբիլում մեկնարկել է Հայաստանի նախագահի և Իրա... Ինչ է քննարկվել Միրզոյան-Բայրամով բանակցությո... Հայաստանը պատրաստ է ԵՄ անդամակցության թեկնածո... ՀՀ կրթական համակարգի արդյունավետ բարեփոխման ն... Հայաստանն ու Ադրբեջանը շարժվում են դժվար ճանա... Ռուսաֆոբիան կուրացնում է Արևմուտքին՝ զրկելով ... Հարավային Կորեայի նախագահը Սեուլում հանդիպել ... Ֆրանսիայում թողարկվել են Միսաք Մանուշյանին և ... Հայաստանում հայտնի ՍՊԸ-ներից մեկի տնօրենը հրա... Գարեգին Բաղրամյանը վերընտրվեց Հանրային ծառայո... Մեկ օրում գրանցվել է 17 ՃՏՊ, 25 մարդ ստացել է... Գեղամ Գևորգյանը վերընտրվեց ՄՊՀ նախագահի պաշտո... Երևանում կանցկացվի «Դեղաբուժության արդի հիմնա... Երեկ Ալեն Սիմոնյանը հերթական վտանգավոր ու անտ... ԱԺ-ն երկրորդ ընթերցմամբ և ամբողջությամբ ընդու... Սիրիայում հայտնել են Դամասկոսին իսրայելական հ... Երեխաներն աղբամանի մոտ նռնակ էին հայտնաբերել․... 2024 թ․ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի է առաջա... Ի՞նչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին Ադրբեջանը պետական մակարդակով ոչնչացնում է Արց... Գորիսում երեք անձի նկատմամբ կատարված հրազենով... 17-ամյա պատանու մոտ տարբեր անվանական արժեքով ... Հայաստանում մարտի 1-ից 470 անվանման դեղանյութ... Հարկ վճարողները պարտավոր են ապահովել անկանխիկ... Արտակարգ դեպք՝ Երևանում. BMW-ն մխրճվել է մարդ... Շարունակվում են քննարկումները Հայաստան-Ադրբեջ... Պաշտպանի հանձնարարությամբ՝ արագ արձագանքման խ... Շոլցի և Մակրոնի միջև հակամարտությունը վերածվո... Երևանի քաղաքապետարանը պատրաստ է աջակցել քանդվ... Երևանի ամենահին քարայրում մշակույթի հարուստ հ... Ադրբեջանի ղեկավարությունը կարող է լայնածավալ ... Վահագն Խաչատուրյանը հանդիպել է Բաղդադի հայկակ... Էրբիլում մեկնարկել է Վահագն Խաչատուրյանի և Մա... Իլինոյսի դատավորն արգելել է Թրամփին մասնակցել... Տարադրամի փոխարժեքները այսօրվա դրությամբ Բենզինի շուկայում ավելացել է երկու նոր տնտեսվ... Էստոնիայում ՀՀ նորանշանակ դեսպան Արա Մարգարյա... Երևանի քաղաքապետարանը քանդում է քաղաքացիների ... Վարչապետի աշխատակազմն այսօրվանից կտնօրինի «ՄՏ... Լարված իրավիճակ ու հրմշտոց՝ Նոր Նորքում․ փորձ... Նվարդ Հովսեփյանը ինձ և մյուս փոխտնօրեններին հ... Վահագն Խաչատուրյանը դասախոսություն է կարդացել... Անօրինական տիրապետումից ազատվելու են համայնքա... Արտառոց դեպք՝ Երևանում․ հարազատ եղբայրները դա... Միջազգային փառատոների և մրցանակաբաշխություննե... Արդարադատության նախարարաությունն ու Համաշխարհ... Կառավարության որոշմամբ կստեղծվի Մշակույթի զար... ԱԺ-ն քննարկում է ՄՊՀ նախագահի պաշտոնում Գեղամ... Բռնցքամարտիկները մեկնել են Իտալիա` Օլիմպիական...
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan