Երևան, 13.Նոյեմբեր.2019, 00:00 |
|
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
Nissan-ը տնօրենների խորհրդից կբացառի իր նախկի... Խաղադաշտում Մեսիին չպետք է թույլ տալ մտածել. ... «Լուռ եմ». Սոֆի Մխեյանի ոճային կերպարը Աշխատանքի վայրում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությո... Լեգենդար մարսելցի գանգստեր Ժակ Էմբերը, որը հա... «Կարող ե՞ք այդ կողմից չճտտացնել կամ ծտտացնել,... Զենիթահրթիռային դիվիզիոնի հրամանատարը մեղադրվ... Լիտվայի արդարադատության նախարարն առաջիկա օրեր... Տիգրան Խաչատրյանը Միջազգային ֆինանսական կորպո... Պերուն փակում է Բաքվում իր դեսպանատունը Տոֆու, ոսպ եւ առանց հավելումների յոգուրտ. Երե... Քիմ Քարդաշյանը ոճաբանների ամենահայտնի հնարքնե... Վան Դեյկը՝ Goal-ի վարկածով տարվա լավագույն ֆո... Հնդկաստանում բռնել են «բեն Լադեն» մականունով ... Ձյուն չի լինի. Gucci-ն ամենորյա գովազդային ար... «Բարսելոնան» ներկայացրել է նոր համազգեստը. (Լ... Դատապարտյալի համար բերված հանձնուքում կասկածե... «Արցախը»՝ Հայաստանի չեմպիոն «Իմ քաղաքում աշուն է». Ժաննա Բուտուլյանի լուս... Քանյե Ուեսթը ջրիմուռներից պատրաստված սպորտայի... Ծեծի եւ սեքսուալ գործողության հարկադրելու համ... Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է ՀԸԳՀ վերաբերյալ Ե... Արարատի մարզում ասֆալտապատվում է ևս 4 ճանապար... Ոչ ոք չի կարող Հայաստանի հետ խոսել ուժի դիրքե... ԱՄՆ-ն ցանկանում է Եփրատի արեւելյան ափին քվազի... Հռոմի պապն աղոթում է ԻՊ-ի կողմից սպանված հայ ... Երկվորյակ եղբայրները ցանկանում են միասին շարո... Բացահայտվել է ՀՀ փաստաբանների պալատի 2 անդամն... Հայաստանում մտադիր են խստացնել ջրօգտագործողնե... Վարչապետ Փաշինյանը Փարիզում հանդիպում է ֆրանս... Որևէ մեկը մեզ հետ չի կարող ուժի լեզվով խոսել.... ԿԲ խորհուրդը անփոփոխ է թողնել վերաֆինանսավորմ... Հայերն Ադրբեջանից փախել են առանց հագուստի. Փա... 2017-ին ցուցարարների վրա հարձակված Էրդողանի թ... Ցավոք, հիվանդությունն ավելի ուժեղ էր. Ֆրիսկեի... Թմրամիջոց իրացնելու կասկածանքով բերման ենթարկ... Անցկացվել են ինժեներասակրավորային դասակների հ... Դատախազությունը ի հայտ է բերել ճանապարհաշինու... «Մահացու հիվանդ եմ, հրաժարվում եմ դեղերից»․29... Էբոլայի դեմ աշխարհում առաջին պատվաստանյութը ա... «Դա ռեկտորի պաշտոնակատարի ոճը չէ». ԵՊՀ-ն պարզ... Մարտական հրաձգությամբ վարժանքներ և կրակային պ... Մոհամեդ Սալահը վնասվածք է ստացել եւ բուժզննու... Հասրաթյան փողոցում մահվան ելքով վրաերթի հետքե... ԱԷՄԳ-ն իրանական օբյեկտներին ամբողջական հասանե... Կրեմլն արձագանքել է Զելենսկիի հետ հանդիպում կ... Հիլարիա եւ Ալեք Բոլդուինները երկրորդ անգամ կո... Հայաստանում նոյեմբերի 13-ին սպասվում է առանց ... «Ես սրա տակ տեսնում եմ քաղաքական մանիպուլյացի... ԱԺ-ն քննարկել է Ջրի ազգային խորհուրդը լուծարե... 2018 թվականին ԵՏՄ-ում հայտնաբերվել է կեղծված ... 1-ին զորամիավորման ստորաբաժանումների զինծառայ... Արսեն Բաբայանին ճանաչել եմ դեռևս լրագրող աշխա... Մեկ օրում բացահայտվել է 55 հանցագործություն, ... Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը կայց... Սիրիայում ՀՀ առաքելության խմբի հայ բժիշկը Հալ... Էրդողանը սպառնում է Եվրոպային ազատ արձակել ԻՊ... Շենգավիթի վարչական շրջանի նախկին ղեկավարին մե... Խորհրդարանի քննարկմանը ներկայացված օրինագիծը ... Մեգան Մարքլը որդուն գաղտնի տարել է Նյու Յորք.... 2018-ին ԵՏՄ-ում կեղծումների մասնաբաժինը աճել ... Էստեղ նպատակը քաղաքական է, բոլոլա սարքելու մե... Խոշոր ավտովթար Արարատի մարզում. բախվել են Ope... Չինաստանը կարող է թվային արժույթ թողարկել արդ... Կնոջ հեռանալը հայրական տուն ամուսինը «ծանր է ... «Սպայկա» ընկերությունը դիմել է ԵՏՀ «Վերին Լար... «Այդ գործարանի վրա ես շատ ջանքեր եմ թափել, որ... ԵԱՀԿ առաքելությունը դիտարկում կանցկացնի Արցախ... ՀՀ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցում է ՅՈՒՆ... ԱՄԷ-ն աջակցում է Իրանի դեմ առավելագույն ճնշմա... Մաքսիմ Ֆադեևն իր նոր արտիստների հետ 111 օրով ... Քոչարյանի դեմ գործը նախաձեռնողները ձգտում են,... Հայտնաբերվել է նորածինների մահացու վտանգավոր ... ՀՀ Նախագահի նստավայրում նորանշանակ դատավորներ... «Ինչքան քիչ խոսեն նման երևույթներից, այնքան լ... Չիվա-Ելփին ճանապարհին Hovo ավտոմեքենան գլխիվա... Ո՛չ Ռուսաստանը, ո՛չ ԱՄՆ-ը չեն կարողացել տարած... Երևանում 17-ամյա ուսանողը դանակի հարվածներ է ... Ֆեթուլլահ Գյուլենը կարող է խաղաքար դառնալ Անկ... Էրդողանի թիկնապահները 2017-ի մայիսին Վաշինգտո... ՀՀ-ում Ուկրաինայի դեսպանության մեկնաբանությու... Արմեն Սարգսյանին հավատարմագրերն է հանձնել Նիդ... Ինչու է պաշտոնից ազատվել արդարադատության փոխն... Ինձ քննադատում են Ղարաբաղի հարցով իմ հայտարար... «էս ի՞նչ աղմուկ է, և փողոցային խուլիգանի նման... 22 օր ապօրինի անազատության մեջ եմ գտնվել, գնա... Ո՞րն է եղել Ստեփանակերտում նորածին աղջկա մահվ... Ռոբերտ Քոչարյանի գործով դատավորը մերժեց ինքնա... Ադրբեջանը ցանկանում է Ղարաբաղը, սակայն առանց ... ԱԺ-ում հայտարարությունների ժամ է (Տեսանյութ) Ի՞նչ է եղել Հակոբ Սիմիդյանի և Վարդան Ադաբեկյա... Բորոդինան առաջին անգամ պատմել է «Դոմ 2»-ում ա... Ահազանգ ԱԻՆ-ում. քաղաքացին սպառնացել է ինքնաս... Նազարբաևն առաջարկել է կազմակերպել Պուտինի և Զ... Կենսալաբորատորիաների նկատմամբ ՌԴ տեսչությունը... Ռահիմ Ստերլինգը մեկ խաղով հեռացվել է Անգլիայի... Խորեն Լևոնյանը՝ «Վերջին ուսուցիչը» ֆիլմի համա... Դատարանը մերժեց Մանվել Գրիգորյանի պաշտպանների... Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Էմանուել Մակրոնի հ... Ինչու ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորնե...

Ջուլֆայում պատմական հայկական հուշարձանները ոչնչացվել են․ Ոմանք դա «մշակութային ցեղասպանություն» են անվանում․ LATimes

Դարեր շարունակ Ջուլֆայի սուրբ խաչքարերը՝ 16-րդ դարի հսկայական եւ հարուստ զարդանախշերով հուշաքարերը, կանգնած են եղել Արաքսի ափերին՝ զգոնությամբ պահպանելով աշխարհի խոշորագույն միջնադարյան հայկական գերեզմանոցը։ Երկրաշարժերը, պատերազմներն ու վանդալիզմը նոսրացրել են նրանց շարքերը, բայց 20-րդ դարի կեսերին հազարավոր խաչքարեր դեռեւս կանգուն էին, գրում է LATimes-ը։

Մինչդեռ այսօր Ջուլֆայում՝ Ադրբեջանի հեռավոր նախիջեւանյան տարածարջանում չկա ոչ մի խաչքար։ Չնայած դրանց պաշտպանության վերաբերյալ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի 2000 թվականի հանձնարարությանը, Hyperallergic ամսագրում այս տարի հրապարակված վկայությունները ցույց են տալիս, որ հուշարձանները թաքուն եւ պարբերաբար ոչնչացվել են՝ Նախիջեւանում հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման Ադրբեջանի վարած քաղաքականության շրջանակներում։


Հոդվածում նշվում է, որ ավերածությունների մասշտաբներն ապշեցնում են․ 89 միջնադարյան եկեղեցիներ, 5840 խաչքար եւ 22 000 տապանաքար։ Նշված հոդվածի համահեղինակ 33-ամյա Սիմոն Մաղաքյանը 1997-2006 թվականներին Ադրբեջանում եկեղեցիների եւ հուշարձանների ոչնչացումն անվանել է «XXI դարի մշակութային ցեղասպանություն»։

Ակտիվիստների խոսքերով, 2003 եւ 2009 թվականների արբանյակային լուսանկարները վկայում են Ջուլֆայում աշխարհի ամենամեծ միջնադարյան հայկական գերեզմանոցի ոչնչացման մասին։

Մաղաքյանը ցույց է տալիս «առաջ եւ հետո» լուսանկարների սլայդներ, արբանակային լուսանկարներ, ադրբեջանական արխիվային փաստաթղթեր ու տեսագրություններ՝ ադրբեջանական բանակի կողմից հայկական սրբավայրերի ու արտեֆակների ոչնչացման ապացույցներ։

Ի տարբերություն «Իսլամական պետության» եւ թալիբների, որոնք նպաստել են պատմական ավերակների ու հուշարձանների ոչնչացմանը, ադրբեջանական պաշտոնյաները հերքում են, որ հայկական գերեզմանոցներն ու եկեղեցիները, որոնց մասին խոսվում է, երբեւէ գոյություն են ունեցել։

«Դա ավելի վատ է, քան այն ինչ անում էր «Իսլամական պետությունը»,- ասում է Մաղաքյանը,- «Ինչպե՞ս կարող էր աշխարհը անտեսել դա։ Ինչպե՞ս Ադրբեջանը անպատիժ մնաց։ Եւ եթե ես չպատմեմ այս պատմությունը, ապա ո՞վ դա կանի։ Ես երբեք չեմ ների ինձ, եթե աշխարհը չիմանա մեր ժամանակների ամենամեծ մշակութային ցեղասպանության մասին»։

Նախիջեւանը մեկուսացված տարածաշրջան է, որը վերահսկվում է Ադրբեջանի կողմից, սակայն առանձնացված է այս երկրի մնացած մասից, որը շրջապատված է Հայաստանով, Իրանով եւ Թուրքիայով։ Պատմականորեն հայկական Նախիջեւանի տարածքը այսօր բնակեցված է առավելապես ադրբեջանցի թուրքերով։ Մաղաքյանն այն բնութագրեց որպես «նախկին Խորհրդային Միության Հյուսիսային Կորեա», որին ակնդետ հետեւում էին եւ խստորեն վերահսկում։ Մասնավորապես, Ջուլֆան դժվարամատչելի է, այն տեղակայված է Նախիջեւանի եւ Իրանի միջեւ հարավային ռազմականացված սահմանի երկայնքով։

Մաղաքյանների ընտանիքը տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ, երբ Սիմոնը 16 տարեկան էր։ Երեք տարի անց, 2005թ․, Մաղաքյանը սովորելիս է եղել քոլեջում, երբ պատահաբար աչքով է ընկել ռուսական տեղեկատվական գործակալության թղթակցությունն այն մասին, թե ինչպես են ադրբեջանական զիվորները Ջուլֆայում մուրճով ջարդում խաչքարերն ու թափում դրանք Արաքսի մեջ (Տեսանյութը նկարահանել էր Նշան Թոփուզյանը՝ հայ եպիսկոպոս, որն ապրում էր սահմանի այն կողմում՝ Իրանում):

Սառա Պիկմանը, որը նույնպես հոդվածի համահեղինակն է, համարյա նույն ժամանակ տեսել է Թոփուզյանի տեսագրությունը։ Այժմ նա պատմական գիտությունների թեկնածու է Ելի համալսարանում, իսկ այն ժամանակ նա հնագետ ուսանող էր Չիկագոյի համալսարանում եւ որոշել էր Ջուլֆայի ոչնչացված խաչքարերի պատմությունը հրապարակել «Հնագիտություն» ամսագրում։

Մաղաքյանը հոդվածը կարդալուց հետո կապվել է Պիկմանի հետ, եւ նրանք սկսել են միասին աշխատել, որպեսզի հավաքեն եւ ներկայացնեն ականատեսների վկայությունները, պատմական լուսանկարները եւ այլ ապացույցներ։ 2006թ․ նրանք դրամ են հավաքել «առաջ եւ հետո» արբանյակային լուսանկարների գնման համար եւ նկարահանել են կարճ փաստագրական «Արաքսի նոր արցունքները» ֆիլմը։

Մոտ 20 խաչքարեր, որոնք խորհրդային տարիներին հանվել են Ջուլֆայից, պահպանվում են աշխարհով մեկ թանգարանների հավաքածուներում, այդ թվում՝ Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն» արվեստների թանգարանում (Թանգարանը խաչքարերն անցյալ տարի ներառել էր «Հայաստան» հայտնի ցուցահանդեսում)։

Մաղաքյանը ոչ միայն անտրտունջ տարածում է մշակութային այդ կորստի մասին տեղեկատվությունը։ Այժմ նա ՄԱԿ Անվտանգության խորհրդին համոզում է Նախիջեւանում Ադրբեջանի գործողությունների հետաքննություն սկսել։

Նրա խոսքերով, իր գլխավոր նպատակը պարզապես ստիպելն է, որ աշխարհը վկայի մշակութային ցեղասպանության ակտի մասին։

դիտվել է 609 անգամ
Nissan-ը տնօրենների խորհրդից կբացառի իր նախկի... Խաղադաշտում Մեսիին չպետք է թույլ տալ մտածել. ... «Լուռ եմ». Սոֆի Մխեյանի ոճային կերպարը Աշխատանքի վայրում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությո... Լեգենդար մարսելցի գանգստեր Ժակ Էմբերը, որը հա... «Կարող ե՞ք այդ կողմից չճտտացնել կամ ծտտացնել,... Զենիթահրթիռային դիվիզիոնի հրամանատարը մեղադրվ... Լիտվայի արդարադատության նախարարն առաջիկա օրեր... Տիգրան Խաչատրյանը Միջազգային ֆինանսական կորպո... Պերուն փակում է Բաքվում իր դեսպանատունը Տոֆու, ոսպ եւ առանց հավելումների յոգուրտ. Երե... Քիմ Քարդաշյանը ոճաբանների ամենահայտնի հնարքնե... Վան Դեյկը՝ Goal-ի վարկածով տարվա լավագույն ֆո... Հնդկաստանում բռնել են «բեն Լադեն» մականունով ... Ձյուն չի լինի. Gucci-ն ամենորյա գովազդային ար... «Բարսելոնան» ներկայացրել է նոր համազգեստը. (Լ... Դատապարտյալի համար բերված հանձնուքում կասկածե... «Արցախը»՝ Հայաստանի չեմպիոն «Իմ քաղաքում աշուն է». Ժաննա Բուտուլյանի լուս... Քանյե Ուեսթը ջրիմուռներից պատրաստված սպորտայի... Ծեծի եւ սեքսուալ գործողության հարկադրելու համ... Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է ՀԸԳՀ վերաբերյալ Ե... Արարատի մարզում ասֆալտապատվում է ևս 4 ճանապար... Ոչ ոք չի կարող Հայաստանի հետ խոսել ուժի դիրքե... ԱՄՆ-ն ցանկանում է Եփրատի արեւելյան ափին քվազի... Հռոմի պապն աղոթում է ԻՊ-ի կողմից սպանված հայ ... Երկվորյակ եղբայրները ցանկանում են միասին շարո... Բացահայտվել է ՀՀ փաստաբանների պալատի 2 անդամն... Հայաստանում մտադիր են խստացնել ջրօգտագործողնե... Վարչապետ Փաշինյանը Փարիզում հանդիպում է ֆրանս... Որևէ մեկը մեզ հետ չի կարող ուժի լեզվով խոսել.... ԿԲ խորհուրդը անփոփոխ է թողնել վերաֆինանսավորմ... Հայերն Ադրբեջանից փախել են առանց հագուստի. Փա... 2017-ին ցուցարարների վրա հարձակված Էրդողանի թ... Ցավոք, հիվանդությունն ավելի ուժեղ էր. Ֆրիսկեի... Թմրամիջոց իրացնելու կասկածանքով բերման ենթարկ... Անցկացվել են ինժեներասակրավորային դասակների հ... Դատախազությունը ի հայտ է բերել ճանապարհաշինու... «Մահացու հիվանդ եմ, հրաժարվում եմ դեղերից»․29... Էբոլայի դեմ աշխարհում առաջին պատվաստանյութը ա... «Դա ռեկտորի պաշտոնակատարի ոճը չէ». ԵՊՀ-ն պարզ... Մարտական հրաձգությամբ վարժանքներ և կրակային պ... Մոհամեդ Սալահը վնասվածք է ստացել եւ բուժզննու... Հասրաթյան փողոցում մահվան ելքով վրաերթի հետքե... ԱԷՄԳ-ն իրանական օբյեկտներին ամբողջական հասանե... Կրեմլն արձագանքել է Զելենսկիի հետ հանդիպում կ... Հիլարիա եւ Ալեք Բոլդուինները երկրորդ անգամ կո... Հայաստանում նոյեմբերի 13-ին սպասվում է առանց ... «Ես սրա տակ տեսնում եմ քաղաքական մանիպուլյացի... ԱԺ-ն քննարկել է Ջրի ազգային խորհուրդը լուծարե... 2018 թվականին ԵՏՄ-ում հայտնաբերվել է կեղծված ... 1-ին զորամիավորման ստորաբաժանումների զինծառայ... Արսեն Բաբայանին ճանաչել եմ դեռևս լրագրող աշխա... Մեկ օրում բացահայտվել է 55 հանցագործություն, ... Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը կայց... Սիրիայում ՀՀ առաքելության խմբի հայ բժիշկը Հալ... Էրդողանը սպառնում է Եվրոպային ազատ արձակել ԻՊ... Շենգավիթի վարչական շրջանի նախկին ղեկավարին մե... Խորհրդարանի քննարկմանը ներկայացված օրինագիծը ... Մեգան Մարքլը որդուն գաղտնի տարել է Նյու Յորք.... 2018-ին ԵՏՄ-ում կեղծումների մասնաբաժինը աճել ... Էստեղ նպատակը քաղաքական է, բոլոլա սարքելու մե... Խոշոր ավտովթար Արարատի մարզում. բախվել են Ope... Չինաստանը կարող է թվային արժույթ թողարկել արդ... Կնոջ հեռանալը հայրական տուն ամուսինը «ծանր է ... «Սպայկա» ընկերությունը դիմել է ԵՏՀ «Վերին Լար... «Այդ գործարանի վրա ես շատ ջանքեր եմ թափել, որ... ԵԱՀԿ առաքելությունը դիտարկում կանցկացնի Արցախ... ՀՀ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցում է ՅՈՒՆ... ԱՄԷ-ն աջակցում է Իրանի դեմ առավելագույն ճնշմա... Մաքսիմ Ֆադեևն իր նոր արտիստների հետ 111 օրով ... Քոչարյանի դեմ գործը նախաձեռնողները ձգտում են,... Հայտնաբերվել է նորածինների մահացու վտանգավոր ... ՀՀ Նախագահի նստավայրում նորանշանակ դատավորներ... «Ինչքան քիչ խոսեն նման երևույթներից, այնքան լ... Չիվա-Ելփին ճանապարհին Hovo ավտոմեքենան գլխիվա... Ո՛չ Ռուսաստանը, ո՛չ ԱՄՆ-ը չեն կարողացել տարած... Երևանում 17-ամյա ուսանողը դանակի հարվածներ է ... Ֆեթուլլահ Գյուլենը կարող է խաղաքար դառնալ Անկ... Էրդողանի թիկնապահները 2017-ի մայիսին Վաշինգտո... ՀՀ-ում Ուկրաինայի դեսպանության մեկնաբանությու... Արմեն Սարգսյանին հավատարմագրերն է հանձնել Նիդ... Ինչու է պաշտոնից ազատվել արդարադատության փոխն... Ինձ քննադատում են Ղարաբաղի հարցով իմ հայտարար... «էս ի՞նչ աղմուկ է, և փողոցային խուլիգանի նման... 22 օր ապօրինի անազատության մեջ եմ գտնվել, գնա... Ո՞րն է եղել Ստեփանակերտում նորածին աղջկա մահվ... Ռոբերտ Քոչարյանի գործով դատավորը մերժեց ինքնա... Ադրբեջանը ցանկանում է Ղարաբաղը, սակայն առանց ... ԱԺ-ում հայտարարությունների ժամ է (Տեսանյութ) Ի՞նչ է եղել Հակոբ Սիմիդյանի և Վարդան Ադաբեկյա... Բորոդինան առաջին անգամ պատմել է «Դոմ 2»-ում ա... Ահազանգ ԱԻՆ-ում. քաղաքացին սպառնացել է ինքնաս... Նազարբաևն առաջարկել է կազմակերպել Պուտինի և Զ... Կենսալաբորատորիաների նկատմամբ ՌԴ տեսչությունը... Ռահիմ Ստերլինգը մեկ խաղով հեռացվել է Անգլիայի... Խորեն Լևոնյանը՝ «Վերջին ուսուցիչը» ֆիլմի համա... Դատարանը մերժեց Մանվել Գրիգորյանի պաշտպանների... Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է Էմանուել Մակրոնի հ... Ինչու ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորնե...
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan